W lutym 2026 roku mały dron ze zwykłego sklepu zahaczył o drzewo i spadł na teren batalionu w Leźnicy Wielkiej. Nikomu nic się nie stało, nic nie zostało uszkodzone. Żandarmeria Wojskowa zatrzymała 22-letniego operatora, a ten usłyszał zarzut z Prawa lotniczego. Według żandarmerii za lot nad terenem wojskowym grozi do pięciu lat więzienia. O winie zdecyduje sąd, ale sama historia dobrze pokazuje, jak to dziś wygląda: dron można kupić jak telefon, a odpowiada się za niego jak za statek powietrzny.
Bo dron w polskim prawie jest statkiem powietrznym. I od 13 listopada 2025 roku, czyli od roku, jego operator musi mieć polisę OC. Kto kupił ją w pierwszych dniach obowiązku, właśnie powinien ją odnowić.
Pół miliona operatorów
W lutym 2026 roku Urząd Lotnictwa Cywilnego miał w rejestrze 448 755 operatorów dronów. W październiku było ich już 556 178. Ponad 100 tysięcy więcej w osiem miesięcy.
Część z nich to ludzie, którzy kupili drona na urlop. Część na nim zarabia: filmuje wesela, mierzy działki, ogląda dachy. Przepis nie robi między nimi różnicy. Art. 209 ust. 1a Prawa lotniczego obejmuje każdego operatora drona o masie startowej od 0,25 do 20 kg, bez względu na to, czy lata dla przyjemności, czy na zlecenie. Za brak polisy grozi kara 4000 zł.
Dwie rzeczy w tym przepisie ludzie najczęściej rozumieją źle.
Pierwsza to kto ma mieć polisę. Obowiązek dotyczy operatora, nie pilota. Jeśli dronem lata pracownik, polisę powinna mieć firma, która jest operatorem. Jeśli pożyczasz drona znajomemu, obowiązek nadal jest po Twojej stronie.
Druga to masa. Liczy się masa startowa, czyli dron gotowy do lotu, a nie liczba z pudełka. Miałem klienta, który kupił lekki model właśnie po to, żeby mieć spokój z przepisami. Sądził, że obowiązek go nie dotyczy. Z większą baterią i akcesoriami przekraczał jednak 250 gramów, więc polisa była mu potrzebna.
Zdanie, którego nikt nie czyta
Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 24 października 2025 roku ma jedną stronę. Mówi, że ubezpieczyciel nie może umownie ograniczyć ochrony, a potem wymienia, czego polisa nie obejmuje. Lista jest krótka: lot bez wymaganego dokumentu pilota lub po jego cofnięciu albo zawieszeniu, kary umowne, wojna, zamieszki i terror, szkody jądrowe, skażenie środowiska.
I punkt czwarty. Polisa nie obejmuje szkód „powstałych wskutek wykonywania operacji z naruszeniem przepisów prawa krajowego, wspólnotowego lub międzynarodowego dotyczącego zasady wykonywania operacji” dronem.
Przepisów jest sporo. W kategorii otwartej, w której lata większość ludzi, dron musi być w zasięgu wzroku i nie wyżej niż 120 metrów nad ziemią. Nie wolno latać nad zgromadzeniami ludzi. W podkategorii A3 trzeba trzymać 150 metrów od zabudowy. Do tego dochodzą strefy geograficzne, a na wschodzie Polski czasowe ograniczenia lotów.
Porównaj to z OC samochodu. Kierowca przejeżdża na czerwonym i uderza w inne auto: ubezpieczyciel płaci poszkodowanemu. Gdyby taka zasada obowiązywała przy samochodach, jak ocenił Jarosław Szymański w komentarzu dla infor.pl, 80–90 procent kolizji kończyłoby się odmową. To ocena jednego eksperta, ale kierunek jest jasny.
Ten punkt pojawił się na końcowym etapie prac nad rozporządzeniem. Pierwotny projekt zakładał za to minimalną sumę 3000 SDR, czyli kilkanaście tysięcy złotych. Po interwencjach, także Rzecznika Finansowego, wzrosła ona do 50 000 SDR. Co ciekawe, dron o masie 20,1 kg podlega już przepisom unijnym: suma to 750 000 SDR, a takiego wyłączenia tam nie ma.
Jak szeroko sądy odczytają to wyłączenie, jeszcze nie wiadomo. Słowo „wskutek” sugeruje, że naruszenie musi mieć związek ze szkodą. Sam lot bez aktualnego wpisu w aplikacji, który nie miał nic wspólnego z upadkiem, to co innego niż lot nad tłumem, który skończył się czyimś urazem. W publicznej bazie orzeczeń SAOS nie znalazłem jeszcze żadnego wyroku cywilnego o szkodzie wyrządzonej dronem. Pierwsze spory dopiero przed nami i nikt rozsądny nie powinien chcieć być w nich stroną.
Odpowiadasz nawet bez winy
Polisa to jedno, odpowiedzialność to drugie. Art. 206 Prawa lotniczego odsyła do przepisów kodeksu cywilnego o mechanicznych środkach komunikacji. W praktyce oznacza to zasadę ryzyka: poszkodowany nie musi udowadniać Ci winy. Od odpowiedzialności zwalnia tylko siła wyższa albo wyłączna wina poszkodowanego lub osoby trzeciej. Dr Kamil Szpyt, cytowany przez prawo.pl, ma wątpliwości, czy porywisty wiatr to siła wyższa, skoro operator powinien sprawdzić pogodę przed lotem.
Odpowiedzialność nie ma górnej granicy. Polisa ma. Minimum to 50 000 SDR na jedno zdarzenie. Kwota w złotych zależy od pierwszego kursu w roku zawarcia umowy: przy polisach z 2025 roku było to 267 705 zł, przy polisach z 2026 roku 247 810 zł. Na uszkodzone auto czy elewację to dużo. Przy poważnym urazie człowieka, z leczeniem i rentą na lata, może być za mało. Reszta należy do operatora.
Kiedy dron zarabia
Polisy dzielą się zwykle na warianty. W warunkach, które czytałem, rekreacyjny oznacza latanie nieodpłatnie, poza pracą, dla przyjemności. Lot za pieniądze, ale też udział w pokazach czy zawodach, to już wariant profesjonalny.
Miałem klienta, który filmował wesela. Kupił najtańszą polisę, bo „to tylko mały dron”, i wybrał wariant rekreacyjny. W rozmowie wyszło, że lata za pieniądze, więc potrzebował wariantu profesjonalnego.
Ministerstwo Finansów, jak podał ULC, stoi na stanowisku, że polisy obowiązkowe nie mogą zawierać wyłączeń ograniczających zakres określony w rozporządzeniu. Ale podawanie ubezpieczycielowi nieprawdziwych informacji o tym, do czego służy dron, to prosty sposób na spór w najgorszym momencie.
Kto lata zawodowo, powinien sprawdzić jeszcze trzy rzeczy:
- Podwyższone ryzyko. Niektóre oferty osobno traktują loty przy sieciach energetycznych, farmach fotowoltaicznych, trakcji kolejowej, kominach i wieżach. Jeśli to Twoja praca, zapytaj wprost o ten zakres.
- Suma. Minimum może nie wystarczyć, szczególnie przy pracy blisko ludzi i budynków. Na rynku są polisy z wyższą sumą i nadwyżkowe.
- Umowa. Kary umowne są wyłączone z polisy obowiązkowej. Jeśli filmowiec nie dojedzie na ślub, odpowiada z umowy, a kary umowne polisa wyłącza.
Loty nad publicznością to w ogóle inna liga. Według ULC impreza masowa to zwykle kategoria szczególna na zezwolenie albo kategoria certyfikowana, nie otwarta.
Czego OC na pewno nie zapłaci
Własnego drona. To częste nieporozumienie.
Klient rozbił sprzęt wart kilkanaście tysięcy złotych i zgłosił to z polisy OC, bo przecież „dron był ubezpieczony”. Nie był. Ubezpieczona była odpowiedzialność wobec innych ludzi. Na sprzęt jest osobne ubezpieczenie AC drona, a klient go nie miał. Koszt został po jego stronie.
Warto też sprawdzić zasięg. Zależy on od oferty: w części polis Unię lub resztę świata dokupuje się osobno.
Ile to kosztuje
Orientacyjnie: dron rekreacyjny to około 100–300 zł rocznie. Lot zawodowy to od kilkuset do kilku tysięcy złotych, zależnie od liczby pilotów i dronów, masy, zakresu i sumy. Różnica między sumą minimalną a wyższą bywa niewielka.
Przed następnym lotem sprawdź pięć rzeczy:
- Czy polisa jest ważna. Ta z listopada 2025 roku właśnie się kończy.
- Czy jest na operatora, czyli na Ciebie albo Twoją firmę.
- Czy wariant zgadza się z tym, po co latasz.
- Czy pilot ma dokument wymagany dla tej operacji.
- Czy w miejscu lotu nie ma strefy ograniczeń. Polisa nie pomoże, jeśli lot łamie przepisy.
Dron waży kilkaset gramów. Odpowiedzialność za niego waży tyle, ile szkoda.